Yazdır
PDF

ARMUT'TA GERİYE DÖNÜK ÖLÜM - Pear Decline

pear-decline-armut-geriye-donuk-olum

Armutta geriye dönük ölüm hastalığının sebebi phytoplasma adında virüs benzeri bir organizmadır. Phytoplasma yaşamını sağlamak ve devam ettirebilmek için taşıyıcı haşerelerde ve armut ağaçlarında konaklamaktadır. Armut ağaçlarında geriye dönük ölüm, psyllanın armut ağacından beslenmesinden sonra görülür.
Geçmişte Kaliforniya da ki Asya anaçları Pyrus pyrifolia (serotina) ve P.ussuriensis üzerine aşıları yapılmış armut ağaçlarında görülen geriye dönük ölüm hastalığı bu bölgedeki armut bahçelerinde büyük hasara yol açmıştır. Bu hasarın oranı ve şiddeti; daha kuvvetli anaç kullanımı, etkili psylla kontrolü ve kültür uygulamaları ile büyük ölçüde azaltılabilir. Kaliforniya da ki kontrol uygulamalarında gösterilen titizlik gelecekte ortaya çıkabilecek armut yetiştiriciliğinde geriye dönük ölüm zararını engellemektedir.

Hastalık Belirtileri ve Zararları

Geriye dönük ölüm hastalığında belirtiler genelde hastalık bulaştıktan sonraki sezonda görülmeye baslar. Ağaçlar bahar aylarında normale göre daha geç yeşermeye başlar ve yaprak rengi sarımtıraktır. Yaz mevsiminin sonu sonbahar mevsiminin başlarında, hastalıklı ağaçların yaprakları koyulaşır, aşağı doğru bükülür ve yaprak renginin zamansız değişimi görülür. Bartlett ve Bosc armutlarının yaprakları mordan kırmızıya dönmekte ve çok belirgin şekilde bükülmektedir; Comice armutlarının yaprakları bronz renge döner ve daha az bükülme göstermektedir; Asya armutlarında bükülme daha nadir ve hafif görülmektedir. Doğru önlemler alınmadıkça ağaç mukavemeti azalacak, yapraklar küçük ve solgun kalacak ve sürgün gelişimi ve meyve boyutları azalacaktır.
Sıcak yaz döneminde hastalığa yakalanan Asya armudu anacına sahip armutlar daha hızlı şekilde etkilenmektedir. Ağaç yaprakları hızlı bir şekilde solar ve hastalık bulaşan ağaçlar birkaç gün içinde kurumaktadırlar. Soymuk borusu hücrelerinin ölmesi sonucu ağaç üzerinde kahverengi bir hat oluşur ve gövde üzerindeki kabukların soyulmasına neden olur. Ölü soymuk borusu hücreleri kökten emilimi sağlanan minerallerin gövdeden geçişini engeller; kök gelişimi yavaşlar ve lifli köklerin besin eksikliği nedeniyle ölümüne yol açar. Diğer anaçlar üzerine aşılanmış ağaçlarda bu belirti daha nadir görülmektedir fakat gövdede yarıklar meydana getirebilir ve kabuk soyulmasına yol açabilirler.

Mevsimsel Gelişim

pear-decline-armut-geriye-donuk-olum2Armut ağaçlarının geriye dönük ölüm hastalığına yakalanması önce phytoplasma taşıyıcısı olan psyllanın ağaç yapraklarından beslenmesiyle başlar. Dayanıklı anaçlar üzerine aşılanmış ağaçlarda geriye dönük ölüm hızlı bir şekilde gerçekleşmese de yapraklarda meydana gelebilecek olan hasar ağaç mukavemetinde genel bir kayba neden olacaktır. Geriye dönük ölüm hastalığı var olduğu armut ağacında, yaprak sapı ve damarlarındaki soymuk borusu hücrelerinin tıkanmasına ve fotosentezin yapılmasına engel olarak yaprakların kıvrılmasına ve mevsimsiz kırmızı renge dönüşmesine neden olur. Yaprak kıvrılmasının ilk belirtileri temmuz ayı başlarında görülmekte ve yaprak dökümüne kadar şiddetlenmektedir. Yapraklar Ağustos ayı ortalarında kırmızılaşmaya başlar. Hastalık nedeniyle mevsimsiz dökülen yapraklar anormal bir şekilde, normalde uyku döneminde dallarda ve kökte bulunması gereken yüksek oranda şeker ve azot içermektedir. Yaprakların dökülmesi sonucu ortaya çıkan bu kayıp ağaç mukavemetini azaltmaktadır. Eğer yaprak belirtileri şiddetli ve yıldan yıla devamlılık göstermekteyse, ağaç zayıflar ve verimliliği azalır.
Phytoplasma yerleşik olduğu ağaç tarafından uyku döneminde yavaşta olsa bertaraf edilir ve eğer psylla tarafından tekrar bulaştırılmazsa ağaç kendini toparlar. Bazı phytoplasmalar dayanıksız anaçlarda yetiştirilen ağaçların köklerinde kışı geçirebilir, fakat hastalığın devamlılığının ana kaynağı armut psyllası tarafından hastalığın taşınmasındır.

Mücadele Yöntemi

Armut ağaçları geriye dönük ölüme karşı dayanıklılıkta anaç cinslerine ve genel sağlıklarına göre çeşitlilik göstermektedirler. Örneğin, Pyrus calleryana gibi güçlü ağaçlar phytoplasma'nın etkilerine karşı daha dirençlidir. Bu hastalığın mücadelesi ancak armut psyllasının kontrolüyle sağlanılabilir. Geriye dönük ölüm hastalığının derecesinin düşük olduğu bahçeler psylla popülâsyonunun düşük seviyelerde tutulduğu bahçelerdir.
Geriye dönük ölümden etkilenen ağaçların düzelmesi için özel mücadele gerekebilir. Azot takviyesinin arttırılması ve sık aralıklarla fakat hafif sulamayla kök bölgesinde optimum nemlilik sağlanması ağaçların erken toparlanmasında fayda sağlayabilir. Ayrıca meyve yükünün azaltılması ve kış budamasının iyi yapılması da ağacın mukavemetini daha hızlı kazanmasına yardımcı olur.

Hassas anaçlar üzerinde aşılı veya armut psyllası mücadelesinde başarılı olunamaması sebebiyle kronikleşen geriye dönük ölüm hastalığı bulunan ağaçlar antibiyotikler ile tekrar sağlığına ve verimliliğine kavuşabilir.


AVRUPA AĞAÇ KANSERİ - Nectria Galligena

european-cankerAvrupa ağaç kanseri mantarı, elma, armut ve diğer benzer yapılı ağaçlarda görülmektedir. Kaliforniya da bu hastalık ilk olarak kuzey kıyıları bölgesinde yetişen elmalarda görülmüştür. Red Delicious, Gravenstein, ve McIntosh bu hastalığa karşı en dayanıksız; Jonathan, Rome Beauty, ve Yellow Newton daha az derecede etkilenen; Golden Delicious ise en dayanıklı cinslerdir.

Hastalık Belirtileri ve Zararları

Hastalık en çok sonbahar yağışları sonucunda meydana gelen yaprak yaralarında görülür fakat belirtileri genelde bahar aylarında yaprağın uzerındeki yaranın ve genç sürgünlerin etrafında kızılımsı yaraların oluşmasıyla fark edilir. Bu yaraların kansere dönüşmesiyle ölü dokunun etrafında elips şeklinde iç içe geçmiş yaralar oluşur. Hastalığın bulunduğu bölgedeki kabuk çatlar ve hastalıklı yüzeyden soyulmaya başlar.
Avrupa kanserinin esas zararı, hasat miktarını önemli ölçüde düşmesine neden olan, meyve ağacında oluşan tahribatlardır. Hastalığın sadece hasat zamanından sonra ağaç üzerinde kalan meyvelerde etkileri görüldüğünden, meyvenin kendisi üzerinde kayda değer bir etkisi bulunmadığı gözlemlenmiştir.

Mevsimsel Gelişim

Avrupa kanserine neden olan Nectria galligena mantarı, yaz aylarını mycelia olarak sürgünlerde ve dal kanserlerinde geçirerek hayatta kalır. Soğuk ve yağışlı hava bu sporla üreyen mantarın oluşumunu tetikleyerek kanser oluşumunu sağlar. 2 çeşit spor üretilir. Biri sonbahar yağmurlarının başlamasıyla birlikte kanserli bölge üzerinde küçük beyaz öbekler halinde görülür. Diğeri ise küçük kırmızı rengte küresel şekildedir(perithecia) kış aylarında kanserli dallar üzerinde meydana gelir. Bu sporlar yağmur sonucu yapraklara sıçrayarak genç sürgünlere bulaşırlar. Yapraklardaki yaralar için yaprak dökümünden itibaren 28 gün hastalığa karşı en hassas dönemdir. Yaprak dökümünün uzun sürdüğü senelerde bahar aylarında Avrupa kanserinin tekrar oranı artmıştır.
Hastalık meydana geldikten sonra, mantar yavaşça kabuk yüzeyinden içeri işler. Doku bozuklukları 2-3 ay sonra gözle görülür hale gelmeye başlar. Kanser bahar mevsiminin başında kendisini gösterir ve hızla yayılarak sürgünleri ve küçük dalları öldürür. Eğer kanser tüm dalları sarmadan önce hava sıcaklığı artarsa kanserin ilerlemesi durur. Bu durumda mantar hava sıcaklıklarını uygun derecelere inene kadar aktivitesini durdurmuş olacaktır.

Mücadele Yönetimi

european-canker2Avrupa kanseri ile öncelikle budama ve fungusit ilaçlarıyla mücadele edilmektedir. Yaz mevsimi başında kanserli dallar budanıp yakılır. Bu zamanda kanser belirtileri açık ve mantarın yayılma oranı düşüktür. Eğer meyve bahçesi Avrupa kanseri hastalığından zarar görmüşse 10:10:100 Bordo bulamacı veya bakırlı hazırlayıp yaprak dökümünün ilk zamanlarında yağmurlar başlamadan kullanılmalıdır. Hastalığın çok şiddetli görüldüğü bahçelerde yaprak dökümünün 4te 3 ü tamamlandıktan sonra bir uygulama daha yapılmalıdır.

Meyve Fidanları

meyve-fidani

Resim Galerisi


Okumus Tarim Resim Galerisi

Video Galeri

Video Galeri

İletişim


Okumus Tarim Iletisim